W opracowywanym przez Ministerstwo Zdrowia projekcie nowelizacji ustawy z dnia
19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych zawarta jest propozycja wprowadzenia nowej kary za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki zawodowej oraz za zawinione naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej. Karą tą miałaby być kara pieniężna, orzekana w wysokości od 1.000 zł do 10.000 zł z przeznaczeniem na cele związane
z ochroną zdrowia.

W obecnie obowiązującej ustawie katalog kar nie przewiduje stosowania kar o charakterze finansowym, przewidując jedynie kary upomnienia, nagany, zakazu pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach służby zdrowia czy też zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu. Wprowadzenie tej kary stanowiłoby istotną zmianę w obecnym systemie odpowiedzialności zawodowej z uwagi na finansowy charakter proponowanej kary. Podkreślić należy iż, z uwagi na określenie jej dolnej granicy na poziomie 1.000 zł oraz wysokość wynagrodzeń pielęgniarek i położnych, będzie to kara dotkliwa dla skazanej pielęgniarki lub położnej. W związku z tym, w razie wprowadzenia tej kary do katalogu kar powstanie konieczność wypracowania właściwej praktyki tj. określenia w działalności sądów zasad jej stosowania, okoliczności stanowiących przesłankę do jej zastosowania oraz wysokości orzekanej w konkretnej sprawie kary finansowej.

Nie sposób obecnie przewidzieć w jakim kierunku pójdzie praktyka sądów w tym zakresie, lecz Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych, w razie jej wprowadzenia do ustawy,
w zakresie swojej właściwości podejmie działania w celu wypracowania linii orzeczniczej
w zakresie orzekania kary finansowej, uwzględniając zarówno specyfikę wykonywanego zawodu, sytuację finansową środowiska jak też przesłanki do jej orzekania w razie wystąpienia przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej z wnioskiem o wymierzenie takiej kary.

Na marginesie wskazać również należy, iż zastosowanie takiej kary mieć będzie niejako podwójny skutek dla ukaranej pielęgniarki lub położnej, gdyż w razie skazania na którąkolwiek z kar obecnie przewidzianych w ustawie o samorządzie pielęgniarek i położnych jest ona obciążana również kosztami przeprowadzonego postępowania, co stanowi dolegliwość samą w sobie a w razie ukarania karą finansową powiększy finansowe obciążenia ukaranej.

Powyższe uwagi mają jedynie charakter wstępnych rozważań nad propozycją wprowadzenia do katalogu kar, kary finansowej i wskazują jedynie niektóre problemy wiążące się ze stosowaniem tej kary w razie jej wprowadzenia do ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych. W praktyce pracy sądów pojawią się niewątpliwie inne zagadnienia, których obecnie nie można przewidzieć, a które będą mieć znaczenie dla oceny i zasadności zastosowania tej kary.

mgr Teresa Fichtner-Jeruzel

Przewodnicząca

Naczelnego Sądu Pielęgniarek i Położnych